گرگوری برو کارشناس اندیشکده گروه اوراسیا به انبیسی گفت: با وجود اینکه دونالد ترامپ گفته است زیرساختهای نفتی ایران به دلیل محاصره تنگه هرمز توسط آمریکا میتواند ظرف چند روز صدمه ببیند، ایران تجربه اقدام در شرایط مشابه را دارد.
گزارشها حاکی از آن است که بیش از ۲۰ هزار ملوان سوار بر صدها کشتی در بحبوحه محاصره تنگه هرمز سرگردان هستند و بسیاری از کشتیها به طرز خطرناکی با کمبود غذا، آب، سوخت و دارو مواجه هستند.
راهاندازی «پروژه آزادی» از سوی واشنگتن با استقرار ۱۵ هزار نیروی نظامی و ناوشکنهای موشکانداز در خلیج فارس از دوشنبه آغاز شده است؛ اما این پروژه چیست و چه اهدافی دارد و تجهیزاتی که آمریکا برای تحقق این پروژه صرف کرده چقدر است؟
حملات پهپادی و موشکی شب گذشته به اهدافی در امارات و عمان، معادلات امنیتی خلیج فارس را از «درگیریهای دریایی» به «ضربه به خاک متحدان آمریکا» تغییر داد. منطقه با وجود آتشبس موقت، در آستانه ورود به سیکل خطرناک حملات تلافیجویانه و بیثباتی مزمن قرار گرفته است.
تحلیل دادهها نشان داد که از زمان آغاز تحریم کشتیهای مرتبط با بنادر ایران توسط آمریکا در ۱۳ آوریل، از ۱۴۵ کشتی که در این بازه زمانی تا ۳۰ آوریل از تنگه هرمز عبور کردهاند، ۸۱ کشتی تصمیم آمریکا را نقض کردهاند که این رقم حدود ۵۶ درصد از ترافیک دریایی از زمان اجرایی شدن تصمیم آمریکا را تشکیل میدهد.
یک منبع ایرانی به شبکه خبری سیانان گفت که اگر آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو کند و تهران تنگه هرمز را به طور کامل بازگشایی کند، جمهوری اسلامی میتواند شاهد از سرگیری مذاکرات باشد.
جهان شاهد رواداری و صلحطلبی ایران بوده است. آنچه با عنوان محاصره دریایی در حال انجام است امتداد عملیات نظامی علیه ملتی است که تنها هزینه ایستادگی و استقلال خود را میپردازد.
ترامپ در گفتوگو با آکسیوس درباره ایران گفت: محاصره دریایی ایران را تا زمانی که آنها با توافقی موافقت کنند که به نگرانیهای ایالات متحده درباره برنامه هستهای خود پاسخ دهد، ادامه میدهیم.
اگر توقف تولید طولانیتر شود، مثلا بین ۶ تا ۱۲ماه، شرایط جدیتر میشود. در این حالت ممکن است بخشی از نفت در داخل سنگها گیر بیفتد، فشار بعضی لایهها پایین بیاید و برخی چاهها نیاز به تعمیر اساسی پیدا کنند.
با وجود سفر فشرده عراقچی به پاکستان و میانجیگری اسلامآباد، تنشهای ایران و آمریکا نه تنها کاهش نیافته بلکه همزمان با استقرار سه ناو هواپیمابر آمریکایی، تحریمهای جدید علیه شریانهای نفتی و ارزی ایران، به اوج خود رسیده است. همه چشمها اکنون به طرح ایران برای پایان جنگ دوخته شده است.
ترامپ نوشت: من تمام وقت جهان را در اختیار دارم، اما ایران چنین نیست، زمان بهسرعت میگذرد! دلیل اینکه برخی از رسانهها در جذب مشتری و بیننده اینقدر ضعیف عمل میکنند این است که دیگر اعتبار ندارند.
دونالد ترامپ در اقدامی متناقض، آتشبس با ایران را بهصورت یکجانبه و نامحدود تمدید کرده، درحالی که همزمان به محاصره دریایی و تشدید تهدیدات نظامی ادامه میدهد.
واشنگتن در سایه آتشبسی شکننده و عقبنشینی از تقابل مستقیم، نسخهای کمهزینهتر، اما فرسایشیتر را روی میز گذاشته است؛ محاصره دریایی برای فشار اقتصادی. اما آیا این راهبرد میتواند اقتصاد ایران را به مرز فروپاشی ببرد یا تجربه دور زدن تحریمها، نجاتبخش میشود؟
تمدید یکجانبه آتشبس از سوی ترامپ، بدون درخواست ایران، همزمان با افزایش پرواز هواپیماهای سوخترسان آمریکا به خاورمیانه، این پرسش را ایجاد کرده که واشنگتن در حال آمادهسازی برای حمله زمینی است یا فرصتی دوباره برای شکلگیری توافق در سایه میانجیگری پاکستان ایجاد شده است.
درحالیکه ساعاتی دیگر تا پایان آتش بس باقی نمانده، تهران به صراحت اعلام کرده در مذاکرات شرکت نخواهد کرد و دولت ترامپ نیز تهدید کرده که قرار است زیرساختهای نیروگاهی و پلهای کشور را هدف قرار دهد. فاجعهای که به نظر میرسید دو هفته پیش رفع شده حالا دوباره در حال اجرا شدن است. شرایطی که اقتصاد کشور را سالها به عقب خواهد راند.
فقط دو روز تا پایان مهلت آتشبس ایران و آمریکا باقی مانده اما در حالیکه اظهارات ترامپ و محاصره دریایی ایران و حمله پهپادی تهران به کشتیهای آمریکایی، دیپلماسی را به بنبست کشانده، هنوز مشخص نیست مذاکرهکننده ایرانی فردا در اسلامآباد پای میز میرود یا خیر.